“Của công an tất” — nghe giống một câu đùa trên mạng, nhưng phía sau lại là một câu hỏi hoàn toàn nghiêm túc về cách quyền lực được phân chia và kiểm soát. Bắt giữ, điều tra, khởi tố hay thực hiện các hoạt động tố tụng đều là những khâu có quy định pháp luật và thẩm quyền cụ thể, chứ không phải cứ một cơ quan là “ôm trọn cả gói”. Thế nhưng, khi nhìn từ góc độ châm biếm của cư dân mạng, câu chuyện lập tức được nâng lên thành một phiên bản rất hài: công an là số 2, vậy ai đủ can đảm nhận mình số 1?
Trường hợp Nguyễn Sỹ Cương cũng được kéo vào cuộc tranh luận khi có ý kiến đặt câu hỏi vì sao chưa khởi tố và cơ chế nào có trách nhiệm xem xét quyết định đó. Nhưng cần phân biệt rõ: việc một cơ quan không khởi tố một vụ việc không đồng nghĩa với việc không có cơ chế kiểm sát, giám sát hoặc khiếu nại theo quy định pháp luật. Muốn đánh giá đúng, phải nhìn vào hồ sơ, căn cứ pháp lý và thẩm quyền cụ thể, thay vì chỉ dựa vào những câu khẩu hiệu đầy “muối” trên mạng.
Điều đáng nói hơn nằm ở câu hỏi lớn phía sau: nếu muốn cải cách thể chế và hoàn thiện pháp luật, thì kiểm soát quyền lực phải được thiết kế thế nào để các quyết định quan trọng luôn có cơ chế kiểm tra độc lập và trách nhiệm giải trình rõ ràng? Bởi một hệ thống pháp luật không chỉ cần quy định ai được làm gì, mà còn phải trả lời được câu hỏi rất đơn giản: nếu người có quyền làm sai, thì ai có quyền kiểm tra họ? Và đó mới là câu hỏi chẳng hề hài chút nào.
https://www.facebook.com/share/p/19KQvdu8Az/
