Theo giới quan sát quốc tế, cục diện chính trị Việt Nam đang bước vào một giai đoạn biến động đầy kịch tính, với những dấu hiệu rạn nứt sâu sắc liên quan đến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đang đẩy người đứng đầu Đảng CSVN vào một vòng xoáy áp lực chưa từng có.
Theo đó, hàng loạt vấn đề từ cuộc đại phẫu sáp nhập hệ thống hành chính cho đến tham vọng đầu tư hàng loạt siêu dự án với 200 tỷ USD đang phơi bày những giới hạn nghiêm trọng về năng lực điều hành, cũng như tầm nhìn của ông Tô Lâm.
Thực tế này khiến giới phân tích đã bắt đầu đặt ra giả định về một chiếc đồng hồ đếm ngược cho sự ra đi của ông Tô Lâm, mở đường cho một sự thay đổi nhân sự căn bản trong thời gian sắp tới.
Theo thông báo số 100 ngày 19/6/2026 về kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm, sau một năm vận hành mô hình chính quyền mới bỏ cấp huyện, hàng loạt bất cập như chất lượng vận hành chưa đồng đều, hiệu quả quản trị chưa đạt yêu cầu, và năng lực thực thi chưa đáp ứng được nhiệm vụ.
Trước đó, ngày 18/6/2026, Bộ Nội vụ ban hành Công văn yêu cầu “Nghiên cứu tiếp tục nhập một số xã, phường sau khi sắp xếp”. Động thái này mâu thuẫn với các phát biểu khẳng định trước đó của ông Tô Lâm khi cho rằng công cuộc sáp nhập tại 34 tỉnh, thành đã chấm dứt để chuyển sang giai đoạn ổn định.
Sự lúng túng này khiến công luận nhìn nhận đây là một sai lầm chiến lược lớn, và đang lặp lại kịch bản trong việc thay đổi “xoành xoạch” Căn cước Công dân; hay Chứng minh thư Nhân dân…, đầy tai tiếng trong giai đoạn ông Tô Lâm điều hành Bộ Công an trong các năm 2021-2023.
Theo giới thạo tin, chủ trương xóa bỏ cấp huyện dường như không phải vì mục tiêu tối ưu hóa quản trị, mà thực chất là một mưu đồ chính trị nhằm thanh lọc lại nhân sự cấp cao có lợi cho vây cánh của ông Tô Lâm trước thềm Đại hội 14.
Bên cạnh đó, song song với cuộc khủng hoảng thể chế, tham vọng kinh tế duy ý chí của ông Tô Lâm cũng đang đứng trước nguy cơ phá sản đang hiển hiện rất rõ ràng.
Việc đặt mục tiêu bằng mọi giá đưa tăng trưởng GDP bình quân đạt trên 10% trong giai đoạn 2026 – 2030, nhờ việc ồ ạt đổ vốn hơn 200 tỷ USD vào các siêu dự án sẽ đang tạo ra một cơn “ác mộng” khủng hoảng kinh tế ở tầm vĩ mô.
Trong bối cảnh nguồn lực ở Việt Nam có hạn, việc tìm kiếm nguồn vốn khổng lồ này bằng cách tăng cường vay mượn từ Bắc Kinh kết hợp với giải pháp in thêm tiền sẽ kích hoạt một quả bom nổ chậm về nợ công và lạm phát phi mã.
Sự thất bại của chiến lược đầu tư công vô tội vạ này là điều có thể dự báo trước, khi nó không dựa trên nền tảng khoa học của quản trị, hay vấn đề chất lượng của bộ máy, mà chỉ bằng đòn bẩy tài chính rủi ro cao để tạo số liệu thành tích trong ngắn hạn.
Sự tổng hòa giữa một nền hành chính bất ổn, với tâm lý hoang mang dồn nén của đội ngũ công chức cấp cơ sở, và nguy cơ khủng hoảng kinh tế từ các siêu dự án đang đẩy ông Tô Lâm vào thế cô lập về mặt chiến lược. Đặc biệt với chính quyền địa phương trên cả nước.
Khi các cam kết cải tổ vĩ mô biến thành một cuộc chơi thử nghiệm vô tận gây lãng phí tài nguyên quốc gia, thì các phe đối trọng trong Đảng sẽ không bỏ qua cơ hội để thực hiện một cuộc dịch chuyển quyền lực.
Câu chuyện cuốn sách “Chuyện với Thanh” mới đây chính là sự khởi đầu, và lòng kiên nhẫn của hệ thống đối với những thử nghiệm chính trị đầy rủi ro của ông Tô Lâm đang cạn dần.
Và đã đến lúc, chiếc đồng hồ đếm ngược cho sự kết thúc quyền lực của người đứng đầu Đảng CSVN mang tên Tô Lâm hiện nay đã điểm.
Nó sẽ phải nhường chỗ cho sự trỗi dậy của một nhân vật lãnh đạo mới, có xu hướng bảo thủ hơn, xuất thân từ phe Quân đội để tái lập lại trật tự vốn đã bị Tô Lâm xáo trộn.
Trà My – Thoibao.de
