Sự kiện ông Trần Đăng Khoa với biệt danh “Khoa khàn”, chính thức quay trở lại chiếc ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh vào cuối năm 2025, đã tạo ra một cơn dư chấn không nhỏ trong giới đầu tư và quan sát chính trị Việt Nam.
Sau gần một thập kỷ “ở ẩn” kể từ cuộc rút lui bí ẩn vào năm 2016, là thời điểm nhạy cảm với sự chuyển giao quyền lực tại Đại hội Đảng XII – với sự thất thế của cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trước ông Nguyễn Phú Trọng và khi Ba Dũng bị buộc về hưu làm “người tử tế”.
Sự tái xuất của “Khoa khàn” trở lại chiếc ghế Chủ tịch thay thế tỷ phú Trần Bá Dương để trực tiếp cầm lái không chỉ đơn thuần là một thay đổi nhân sự cấp cao tại Đại Quang Minh Group.
Nhất là khi Đại Quang Minh đang nắm giữ dự án Trục đại lộ cảnh quan Sông Hồng đã cho thấy một sự dàn xếp mới về lợi ích và vị thế của các nhóm tư bản bất động sản này trong bối cảnh hạ tầng quốc gia đang được định hình lại.
Điều đáng chú ý không chỉ là việc đại gia “Khoa khàn” từng phải rời đi để “lánh nạn” ở Úc khoảng 10 năm, nay quay trở lại nắm quyền tuyệt đối, trong bối cảnh chính trị Việt nam có sự thay đổi sâu rộng.
Sự kiện này cho thấy một cơ chế vận hành mang tính dòng vốn thân hữu tại Việt Nam, đó là: khi sóng gió chính trị nổi lên, các nhân vật trung tâm thường thoái lui vào bóng tối hoặc chạy ra nước ngoài để bảo toàn nguồn lực.
Và họ chỉ xuất hiện trở lại khi những rào cản pháp lý đã được xử lý “làm mềm” hoặc tìm được một điểm tựa bảo trợ mới.
Theo giới thạo tin cho rằng đây là bước đi hợp lý của Thaco Group nhằm chuyển mảng hạ tầng cho “Khoa khàn” vốn là người có kinh nghiệm và có quan hệ sâu rộng với giới lãnh đạo cấp cao, đồng thời khẳng định sự ổn định pháp lý sau những “lùm xùm” tại Đại án Thủ Thiêm.
Tuy nhiên, theo giới quan sát quốc tế cho rằng, sự trở lại của ông Khoa chính là tín hiệu của một chu kỳ mới, nơi các mối quan hệ cũ được tái cấu trúc để thích nghi với hệ thống trung tâm quyền lực hiện tại.
Vấn đề nằm ở chỗ, cuộc chuyển giao quyền lực tại Đại Quang Minh năm 2016 từng được xem là một động thái “an toàn” khi để Thaco bước vào để giảm bớt những nghi ngại về mối liên hệ giữa ông Khoa với ông Ba Dũng và giới lãnh đạo cấp cao thời kỳ cũ.
Việc Đại Quang Minh tiếp tục được giao những trọng trách lớn như dự án Sông Hồng cũng cho thấy: những sai phạm tại Thủ Thiêm trước đây chưa đủ để làm thay đổi vị thế “con cưng” của doanh nghiệp này trong mắt Ban lãnh đạo mới.
Điều này đặt ra câu hỏi về tính nghiêm minh và nhất quán trong việc xử lý các sai phạm kinh tế liên quan đến việc sử dụng đất công tại Dự án Khu Đô thị Thủ thiêm từ trước đến nay.
Phải chăng, khả năng huy động nguồn lực và triển khai dự án thực tế của ông Trần Đăng Khoa vẫn là một “vùng xám” khó hiểu, nhưng vẫn là điều cần thiết mà ban lãnh đạo mới sẵn sàng thỏa hiệp để đổi lấy sự phát triển?
Điểm đáng nói là sự thay đổi trong cách xử lý thông tin của giới thượng tầng. Vấn đề không chỉ là việc “Khoa khàn” tái xuất, diễn ra ngay khi các đại án Thủ thiêm đang ở giai đoạn quyết liệt nhất, là một minh chứng cho khả năng “vượt bão” ngoạn mục của đại gia có mối quan hệ rất sâu dày.
Phải chăng ông “Khoa khàn” đã hoàn tất các thỏa thuận ngầm hoặc đã thanh toán xong các khoản nợ mang tính chính trị và trách nhiệm từ thời Thủ Thiêm để đổi lấy tấm vé trở lại sân chơi Sông Hồng.
Câu hỏi đặt ra không chỉ là ông Trần Đăng Khoa đã làm gì để được trở lại, mà là cấu trúc quyền lực ở Việt Nam đã thực sự thay đổi hay thực tế là chưa hề thay đổi sau những cuộc thanh lọc “quyết liệt” của ông Tô Lâm trong thời gian vừa qua?
Trà My – Thoibao.de
