Dưới lớp vỏ “quy hoạch, tiêu chuẩn, cơ cấu hợp lý”, danh sách gần 200 ủy viên Trung ương Đảng khóa XIV đang được nhiều giới quan sát đọc như một bản đồ quyền lực ngầm hơn là một bảng tổng hợp nhân sự thuần túy. Câu hỏi không còn là ai được chọn, mà là vì sao người đó được chọn.
Trong danh sách này, không khó để nhận ra những cái tên mang “dấu ấn huyết thống”: con của cựu ủy viên Bộ Chính trị, con của nguyên lãnh đạo quân đội, công an, hay họ hàng gần với các nhân vật đang nắm thực quyền. Dù trên giấy tờ, tất cả đều “đủ tiêu chuẩn”, nhưng sự trùng lặp xuất thân ấy khiến dư luận đặt nghi vấn: liệu đây là sự kế thừa năng lực hay là chuyển giao quyền lực theo dòng máu?
Ở một lớp khác tinh vi hơn là các liên minh công vụ. Có những cán bộ thăng tiến gần như song hành với một “thủ trưởng” qua nhiều nhiệm kỳ, cùng đi tỉnh, bộ, trung ương, hình thành những “cặp bài trùng” không chính thức. Nhưng nghịch lý xuất hiện khi thủ trưởng bị loại khỏi cuộc chơi, còn cấp dưới lại đường hoàng bước vào Trung ương khóa mới. Phải chăng đây là kết quả của việc “đổi phe đúng lúc”, hay là sản phẩm của những thỏa thuận hậu trường trước giờ G?
Trung ương khóa XIV không chỉ là nơi hội tụ quyền lực, mà là kết quả của sự cân bằng quan hệ: giữa phe này với phe kia, giữa quá khứ và hiện tại, giữa công trạng và lòng trung thành. Khi đó, năng lực cá nhân chỉ là điều kiện cần; điều kiện đủ nằm ở việc bạn đứng trong mạng lưới nào.
Và câu hỏi cuối cùng vẫn còn treo lơ lửng: Trung ương khóa XIV được hình thành bởi ý chí tập thể, hay bởi những đường dây quyền lực đã được vạch sẵn từ lâu?
Chân dung lãnh đạo
