Tháng 9/2026, những hình ảnh người dân mang bao tải tiền đền bù đất đai về nhà hoặc ra ngân hàng, bên cạnh cảnh lực lượng công an hộ tống hoạt động cưỡng chế giải phóng mặt bằng, cho thấy hai khía cạnh trái ngược của câu chuyện thu hồi đất. Đằng sau những hình ảnh ấy là các tranh chấp kéo dài về mức bồi thường, tái định cư và quyền lợi của người có đất bị thu hồi. Một bên nhìn đất đai như nguồn lực thúc đẩy tăng trưởng, bên kia nhìn đó là tài sản gắn với sinh kế và cuộc sống lâu dài.
Dự luật Đất đai đang được Quốc hội thảo luận đặt ra những thay đổi đáng chú ý về thẩm quyền thu hồi và cơ chế xác định giá đất. Những người ủng hộ cho rằng việc điều chỉnh cơ chế quản lý có thể tháo gỡ vướng mắc, khai thông nguồn lực và hỗ trợ phát triển kinh tế. Tuy nhiên, khi Nhà nước vừa thực hiện quyền thu hồi, vừa giữ vai trò quyết định giá theo cơ chế dự kiến, câu hỏi về tính minh bạch, khả năng giám sát và sự cân bằng lợi ích càng cần được giải đáp rõ ràng.
Nghịch lý nằm ở chỗ, đất đai có thể trở thành động lực tăng trưởng trên các báo cáo, nhưng với người bị thu hồi đất, kết quả lại được cảm nhận qua khoản bồi thường và nơi ở sau di dời. Vì vậy, điều đáng bàn không chỉ là Nhà nước có thêm bao nhiêu quyền, mà còn là người dân có cơ chế nào để bảo vệ quyền lợi khi bất đồng xảy ra. Một chính sách đất đai bền vững cần tính đến cả hiệu quả phát triển lẫn sự công bằng trong thực thi. Bởi nếu chỉ chăm chăm giải phóng nguồn lực mà chưa giải quyết thỏa đáng những lo ngại về bồi thường, mâu thuẫn cũ có thể tiếp tục xuất hiện dưới những điều khoản mới.
https://www.facebook.com/share/p/14v4nJujStU/
