Khi hai lãnh đạo ACV bị còng tay giữa tâm bão Long Thành, dư luận được mời xem một vở diễn mang tên chống tham nhũng. Nhưng câu hỏi gai góc hơn là: đây là mở đường lần ra dòng tiền, hay dựng vật tế thần để khóa cánh cửa đi sâu hơn? Trong những đại án khổng lồ, con tốt thường ngã xuống rất ồn ào, chỉ để bảo vệ những bàn tay không lộ diện. Đó là nghệ thuật “ve sầu thoát xác”: lớp vỏ bị lột bỏ để phần lõi quyền lực tiếp tục nguyên vẹn.
16 tỷ USD không phải câu chuyện vài chữ ký sai quy trình. Nó là mê cung lợi ích, nơi các hợp đồng phụ, nhà thầu vệ tinh và trung gian tài chính có thể trở thành đường ống rút máu công quỹ. Khi các bị can “khai hết”, chưa chắc sự thật được phơi bày; đôi khi đó chỉ là giới hạn được cho phép khai. Khai để chặn, nhận tội để khép hồ sơ, thú nhận cái nhỏ để chôn cái lớn — thứ châm biếm đen tối của nhiều đại án là vậy.
Đáng ngờ hơn, khi người chỉ huy chống tham nhũng cũng nắm quyền định đoạt hồ sơ, công lý dễ biến thành sân khấu “vừa đá bóng vừa thổi còi”. Một vụ án lẽ ra phơi ra mạng lưới lợi ích có thể bị nén thành cuộc xử lý nội bộ đầy kỷ luật nhưng thiếu tận cùng sự thật. Dân chúng nhìn thấy bản án cho vài con tốt, nhưng không thấy dòng tiền chảy về đâu. Và có lẽ bi kịch lớn nhất của Long Thành không nằm ở thất thoát, mà ở nguy cơ mọi nghi ngờ cuối cùng bị nhốt sau bức tường lửa mang tên đúng quy trình.
https://www.facebook.com/share/p/14cTs7cNhHq/
