Hồ sơ chiến lược 8/2024 của Quân đội Việt nam đã gây rúng động công luận trong nước và quốc tế, khi tài liêu này đã hé lộ nghi kỵ sâu sắc về sự “diễn biến hòa bình” từ Mỹ thông qua các tổ chức Xã hội Dân sự.
Vụ việc tháng 9/2024 việc truyền thông quân đội công kích Đại học Fulbright là mầm mống “cách mạng màu” đã phơi bày rạn nứt không thể che giấu giữa phe “cải cách” của ông Tô Lâm và phe bảo thủ quân đội.
Ngày 27/1/2025, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành Chỉ thị số 57 được cho là một mệnh lệnh chính trị cứng rắn, bắt buộc áp dụng xác thực định danh đối với toàn bộ người dùng mạng xã hội.
Việc xóa bỏ tính ẩn danh đồng nghĩa với việc mọi phát ngôn, và thói quen trực tuyến của mọi công dân sẽ được đặt dưới sự giám sát toàn diện của Bộ Công an.
Nhìn từ góc độ pháp lý và quản trị, đây là sự hoàn thiện của một “gọng kìm” kiểm soát đã được chuẩn bị bài bản suốt nhiều năm qua.
Một thực tế đáng lưu ý là, Bộ Công an hiện nay đang nắm giữ quyền lực tuyệt đối khi vừa là đơn vị soạn thảo luật, vừa là cơ quan thực thi, đồng thời cũng là bên quản lý hạ tầng dữ liệu tập trung.
Điều này tạo ra một cơ chế vận hành khép kín, nơi dữ liệu cá nhân có thể được khai thác cho mục đích “an ninh quốc gia” mà không cần sự đồng ý của chủ nhân. Giống như mô hình quản trị mạng của Trung Quốc hiện nay.
Quan điểm này nhận được sự ủng hộ của một bộ phận lớn trong dư luận, khi tin rằng việc công khai danh tính sẽ giúp môi trường mạng lành mạnh hơn, loại bỏ những hành vi “ném đá dấu tay” của lực lượng Dư Luận Viên (DLV) vốn được bảo vệ bởi phe Quân đội.
Một trong những câu hỏi hóc búa nhất đặt ra cho Tổng Bí thư Tô Lâm lúc này chính là số phận của lực lượng DLV và các đạo quân bàn phím thân Quân đội.
Trong suốt nhiều năm qua, hệ thống tuyên truyền của nhà nước Việt nam đã dựa vào lực lượng này để thực hiện dẫn dắt dư luận, tấn công các tiếng nói phản biện và bảo vệ các chủ trương của Đảng.
Nếu Chỉ thị 57 được thực thi một cách nghiêm minh thì chính đội ngũ này cũng sẽ phải lộ diện, hoặc bị xóa sổ vì vi phạm quy định “không chính chủ” trên các mạng xã hội.
Nghịch lý quyền lực này đã cho thấy, nếu đúng thì để kiểm soát những tiếng nói trái chiều, chính quyền Việt nam sẽ buộc phải tiêu diệt luôn cả công cụ “chiến đấu” DLV của mình.
Công luận đặt câu hỏi: Liệu ông Tô Lâm có dám ra tay với những DLV là các chiến sĩ thầm lặng này, hay sẽ có một cơ chế “đặc biệt và ngoại lệ” dành riêng cho những tài khoản phục vụ mục đích tuyên truyền?
Thực tế, ngay cả khi chưa có Chỉ thị 57, công nghệ hiện đại đã cho phép Bộ Công An nhận diện người dùng qua địa chỉ IP. Do đó, việc kê khia tên tật cũng chỉ nhằm xác lập một trạng thái tâm lý sợ hãi thường trực trong cộng đồng sử dụng mạng xã hội.
Điều đáng lo ngại là: Khi người dân biết rằng mọi bình luận của họ về những vấn đề bức xúc về các vấn đề kinh tế xã hội, hay về những bê bối quan chức đều được gắn tên thật thì sự phản biện xã hội sẽ ngay lập tức “chết lịm”.
Đây chính là cái đích cuối cùng của nhà nước Việt nam, để nhằm siết chặt sự kiểm soát, họ không cần bắt giữ, mà chỉ cần khiến tất cả mọi người biết rằng mình có thể bị bắt bất cứ lúc nào.
Trong “Kỷ nguyên mới” của Tô Lâm, sự an toàn của không gian mạng dường như đang được đánh đổi bằng sự phục tùng tuyệt đối của người dân. Nơi mọi người chỉ dám nói những điều đúng quy trình vì lo sợ những hậu quả pháp lý trực chờ ngay sau tên thật của mình.
Nói tóm lại, việc định danh mạng xã hội có thể giúp giảm bớt những vụ lừa đảo hay những lời lẽ thô tục, nhưng cái giá phải trả là sự mất đi hoàn toàn của quyền phản biện xã hội của công dân.
Trà My – Thoibao.de
