Một nữ sinh 18 tuổi tử vong sau vụ tai nạn liên quan ông Nguyễn Sỹ Cương, cựu Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Quốc hội; cơ quan chức năng sau đó xác định ông đủ điều kiện được miễn trách nhiệm hình sự. Ở một vụ án khác, cựu Giám đốc Công an Hải Phòng Đỗ Hữu Ca từng nhận mức án 7 năm tù trong vụ án liên quan số tiền 35 tỷ đồng và sau đó được đặc xá. Còn cựu Hiệu trưởng Nguyễn Thị Bình bị tuyên 3 năm tù trong vụ tổ chức dạy thêm trái quy định, với mức thu từng được nhắc tới là 15.000 đồng mỗi tiết. Những con số đặt cạnh nhau khiến dư luận khó tránh khỏi cảm giác nghịch lý.
Một bên là hậu quả chết người, một bên là hàng chục tỷ đồng, một bên là khoản tiền dạy thêm rất nhỏ nếu chỉ nhìn vào từng tiết học. Tất nhiên, pháp luật không thể chỉ lấy “con số” để quyết định hình phạt: tội danh, chứng cứ, mức độ lỗi, tình tiết giảm nhẹ và quy định áp dụng đều khác nhau. Nhưng chính vì vậy, điều công chúng muốn nhìn thấy lại càng rõ ràng hơn: tiêu chuẩn pháp lý nào tạo ra những kết quả khác biệt ấy? Vụ Nguyễn Thị Bình hiện còn diễn biến phúc thẩm, trong khi việc miễn trách nhiệm hình sự đối với ông Nguyễn Sỹ Cương cũng đã được cơ quan chức năng giải thích bằng các căn cứ pháp luật cụ thể.
Ba vụ việc không đồng nhất, nên không thể đơn giản kết luận rằng “người có chức vụ thì được nhẹ tay”. Nhưng khi những kết cục quá khác nhau được đặt cạnh nhau, câu hỏi về tính nhất quán, khả năng giải trình và cảm nhận công bằng của người dân là hoàn toàn đáng được đặt ra. Công lý không chỉ cần đúng luật trên giấy; nó còn cần được giải thích đủ thuyết phục để xã hội hiểu vì sao cùng đứng trước pháp luật, mỗi người lại nhận một kết quả khác nhau. Và đó mới là bài toán khó nhất của niềm tin.
https://www.facebook.com/share/p/1F2L9E2L8T/
