Quyết định khởi tố và bắt tạm giam Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn theo “khoản 4 Điều 354 Bộ luật Hình sự” đã tạo ra một cơn dư chấn lớn trong ngành y tế, và toàn xã hội.
Được biết, vụ án ban đầu khởi phát từ các sai phạm về kế toán và buôn lậu xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ cùng các đơn vị liên quan.
Tuy nhiên, con đường dẫn từ sai phạm của một doanh nghiệp tư nhân đến tận bàn làm việc của lãnh đạo cấp cao của Bộ Y tế đã bị Bộ Công an vạch trần bằng cáo buộc “nhận hối lộ với số tiền đặc biệt lớn”.
Việc Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao nhanh chóng phê chuẩn lệnh khám xét và bắt tạm giam cho thấy hồ sơ chứng cứ đã được Cục Cảnh sát Kinh tế củng cố rất chặt chẽ.
Đáng chú ý, với cáo buộc “Khoản 4 Điều 354 là khung hình phạt cao nhất của tội danh nhận hối lộ, thường áp dụng cho hành vi nhận hối lộ từ một tỷ đồng trở lên hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Được biết, đằng sau mối liên hệ bất minh giữa doanh nghiệp Việt Mỹ chuyên kinh doanh thiết bị y tế và ông Trần Văn Thuấn là những thỏa thuận ngầm, những cái bắt tay bôi trơn bằng các khoản hối lộ vô cùng lớn cần tiếp tục được làm rõ.
Công luận thấy rằng, nhìn lại ngành Y tế trong vài năm qua, không khỏi bàng hoàng khi đã có 2 Bộ trưởng, 3 Thứ trưởng cùng 8 lãnh đạo cấp Cục – Vụ đã bị khởi tố và bắt giam.
Điều đáng nói là không một ai trong số họ bị xử lý hình sự vì lý do yếu kém hay những sai sót về chuyên môn, hay quản lý.
Các kết luận điều tra đều chỉ rõ hành vi nhận hối lộ, thông đồng để lũng đoạn chính sách và trục lợi trực tiếp từ ngân sách nhà nước cũng như túi tiền của người bệnh.
Khi ông Thuấn – một chuyên gia ung thư hàng đầu, hay ông Nguyễn Quang Tuấn một người từng mổ tim cứu sống hàng ngàn bệnh nhân nhưng vẫn nhắm mắt nhận tiền hoa hồng, đó hoàn toàn là tham nhũng và nhận hối lộ chứ không phải tai nạn nghề nghiệp.
Có không ít ý kiến cho rằng việc đưa các nhà khoa học, bác sĩ giỏi lên làm quản lý là nguyên nhân chính dẫn đến tham nhũng do họ thiếu kinh nghiệm điều hành.
Nhưng, nếu chấp nhận cách giải thích này liệu chúng ta có đang tự tạo ra một tấm bình phong để bào chữa cho những hành vi cố ý làm trái?
Các trí thức trong ngành Y tế có am hiểu luật pháp và tri thức cao hơn mặt bằng chung xã hội, không thể viện lý do thiếu kỹ năng quản lý để giải thích cho việc lập nhóm lợi ích hay chia chác để “ăn” tỷ lệ phần trăm.
Nếu Việt Nam thiếu cơ chế kiểm soát quyền lực độc lập và minh bạch đủ mạnh, thì dù đặt một nhà quản lý chuyên nghiệp hay một bác sĩ vào ghế lãnh đạo, nguy cơ lũng đoạn chính sách cũng không thế giảm đi?
Việc tách biệt giữa năng lực quản lý và phẩm chất đạo đức của giới chức lãnh đạo là nguyên tắc tối thiểu trong mọi kết luận hay đánh giá chính trị.
Công luận cho rằng, thứ mà xã hội đòi hỏi là sự minh định rõ ràng, và bất kể quyền lực dù giao cho ai cũng phải nằm trong khuôn khổ của pháp luật và được giám sát công khai.
Sự việc của Thứ trưởng Trần Văn Thuấn tiếp tục mở ra hàng loạt vấn đề mang tính hệ thống. Đó là, cơ chế kiểm soát nội bộ nào đã bị vô hiệu hóa để một loạt các doanh nghiệp tư nhân có thể vươn vòi bạch tuộc tác động trực tiếp lên hầu hết các lãnh đạo Bộ Y tế?
Những khoản tiền hối lộ khổng lồ kể trên chỉ dừng lại ở một vài cá nhân, hay đã được chia chác để “bôi trơn” nhiều mắt xích khác trong toàn hệ thống?
Và quan trọng hơn, là liệu đã có bao nhiêu sản phẩm, thiết bị y tế kém chất lượng hoặc bị nâng khống giá đã lọt vào các bệnh viện công để gây tai họa cho người bệnh?
Đây là những câu hỏi mà các lệnh bắt giam của Bộ Công an chưa thể trả lời cho công luận!
Trà My – Thoibao.de
