Vụ án sai phạm tại cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, với sự liên đới của cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, đang bóc trần một thực trạng nhức nhối trong đầu tư công tại Việt Nam.
Đó là tình trạng các cán bộ quản lý đua nhau đẻ ra các “dự án ma” để thu lợi bất chính. Theo giới thạo tin, đằng sau những đại dự án nghìn tỉ bị “ngâm tôm” năm này qua tháng khác là một hệ sinh thái và sự thỏa hiệp trục lợi bởi “luật ngầm”.
Theo đơn tố giác từ các nhà thầu trong vụ án cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức, hành vi gợi ý chi tiền lại quả 5% giá trị tạm ứng và thanh toán đã trở thành một thứ quy luật bất thành văn.
Theo giới quan sát, đây chính là động lực cốt lõi khiến các bộ, ngành và địa phương ráo riết “chạy chọt” để xin phê duyệt dự án bằng mọi giá, bất chấp nhu cầu thực tế hay tính khả thi.
Nếu một dự án có tổng vốn 100 tỉ đồng, nhóm lợi ích chỉ cần quan tâm đến 5 tỉ đồng tiền “lại quả” để đút túi riêng. Còn 95 tỉ đồng còn lại từ Ngân sách vốn là tiền thuế của dân – dù có bị lãng phí, thất thoát hay biến thành đống sắt vụn sau vài năm thì họ chẳng bận tâm.
Thậm chí, khi dự án đình trệ, việc xin rót thêm vốn bổ xung lại mở ra một khoản bonus 5% mới. Đây là lý do tại sao lãng phí đôi khi còn tàn phá quốc gia khủng khiếp hơn cả tham nhũng, vì nó triệt hạ hiệu quả nguồn lực xã hội trên diện rộng.
Dư luận xã hội đang đặt câu hỏi về vai trò của các Hội đồng và Cơ quan đánh giá hiệu quả và thẩm định đầu tư. Tại sao những dự án “bánh vẽ” lại dễ dàng đi qua các cửa kiểm soát nhiều tầng của bộ máy nhà nước, rồi để biến thành những công trình bỏ hoang?
Nếu không có một thiết chế nghiêm ngặt để truy cứu trách nhiệm đối với những lãnh đạo đặt bút ký phê duyệt việc “vẽ dự án” để lấy hoa hồng thì vấn đề lãng phí vẫn là “quốc nạn” không có hồi kết.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
