Sau cuộc gặp ngày 20/2/2026, giữa Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc, truyền thông nhà nước Việt Nam ca tụng đó một thắng lợi ngoại giao lịch sử, một minh chứng cho vị thế mới của Hà Nội trên bản đồ chính trị toàn cầu.
Tuy nhiên, theo giới quan sát quốc tế và các hãng tin tài chính, sự kiện này thực chất là kết quả của một chiến dịch vận động hành lang (lobby) vô cùng bài bản, và hết sức tốn kém.
Thành công từ chuyến đi Mỹ lần này không chỉ giúp ông Tô Lâm hóa giải phần nào các áp lực “thuế quan” trong thương mại song phương giữa Hà nội và Washinhton.
Mà quan trọng hơn, nó đang trở thành “bệ phóng” để giúp ông Tô Lâm tiến tới việc nhất thể hóa hai chức danh Tổng Bí thư và Chủ tịch nước, đồng thời xác lập một quyền lực tuyệt đối trong “Kỷ nguyên mới”.
Theo giới thạo tin, để có được cái bắt tay tại Phòng Bầu Dục, Hà Nội đã phải sử dụng một mạng lưới lobby phức tạp được tài trợ kín đáo bởi các tập đoàn thân hữu ở quốc nội. Trong đó nổi bật là vai trò của Hãng hàng không tư nhân VietJet Air.
Các nguồn tin thạo tin cho biết, từ cuối năm 2024, Đại sứ quán Việt Nam tại Washington D.C. đã ký hợp đồng với một Công ty lobby có trụ sở tại Florida. Công ty này, vốn được điều hành bởi một nhóm cựu tình báo Mỹ có kinh nghiệm dày dạn.
Nhiệm vụ của họ không gì có gì khác, ngoài việc làm con thoi “đưa tin” giữa ban lãnh đạo Ba Đình và Chính phủ Hoa Kỳ dưới thời của nhiệm kỳ Trump 2.0.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đối mặt với thặng dư thương mại kỷ lục hơn 139 tỷ USD, vốn được coi là một “cái gai” trong mắt Donald Trump. Việc Hà nội dùng Công ty lobby để dọn đường ngoại giao được coi là một chiến thuật thực dụng nhưng cũng đầy rẫy những thỏa hiệp ngầm.
Theo giới phân tích quốc tế, nước đi khôn ngoan nhất của ông Tô Lâm chính là việc chấp nhận tham gia Hội đồng Hòa bình – (Board of Peace), một tổ chức do chính ông Trump sáng lập.
Việc tham gia vào diễn đàn này không chỉ giúp Việt Nam tránh được khoản đóng góp một tỷ đô la Mỹ như một số quốc gia khác, mà còn là “tấm vé thông hành VIP” để ông Tô Lâm đến Mỹ mà không cần một lời mời chính thức theo truyền thống.
Giới phản biện quốc tế cho rằng, thực chất đây là một nỗ lực “tìm kiếm” cơ hội mặc cả đầy áp lực. Khi Việt Nam đang phải chạy đua để ngăn chặn mức thuế 40% vào hàng hóa dán nhãn Việt nam nhưng có xuất xứ từ Trung Quốc.
Điều này cũng tương tự như hiện tượng nhà nước Việt nam đánh bóng hình ảnh cá nhân ông Tô Lâm bằng sự “ca ngợi” từ báo chí Mỹ. Khi họ trả tiền mua quảng cáo trên tờ Washington Times do tổ chức Friends Of Vietnam tài trợ.
Trên thực tế, những lời hứa của ông Donald Trump về việc gỡ bỏ rào cản công nghệ cao chỉ dừng lại ở mức “xã giao và xem xét”, chưa hề có bất kỳ văn bản pháp lý nào được 2 bên cùng ký kết. Nhưng, Việt Nam đã phải chấp nhận các đơn hàng tỷ USD để cân bằng thâm hụt thương mại.
Một chi tiết gây kinh ngạc cho giới quan sát là sự im lặng tuyệt đối từ phía Hoa Kỳ đối với vấn đề nhân quyền, cụ thể là vụ truy tố và lệnh bắt giam TS. Nguyễn Đình Thắng thuộc tổ chức BPSOS, một công dân Mỹ bị Việt Nam kết tội là khủng bố.
Bất chấp sự hiện diện của Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang đi trong đoàn tháp tùng mà không gặp phải bất kỳ phản ứng ngoại giao gay gắt nào, nó đã cho thấy một sự thỏa hiệp đầy tính toán. Trong ván bài này, dường như cả hai bên đều ưu tiên các giá trị thực dụng về kinh tế, tiền bạc và an ninh hơn là các chuẩn mực giá trị ngoại giao truyền thống.
Tóm lại, cú lobby của Hãng Hàng không VietJet Air tại Mỹ không chỉ là chuyện mua bán máy bay hay đàm phán thuế quan, mà là một phần trong kế hoạch tổng thể để củng cố “ngai vàng” của ông Tô Lâm mà thôi.
Trà My – Thoibao.de
