Đêm 14/1/2026 tại Hải Phòng, hơn 30 cán bộ được huy động cho một đợt “kiểm tra cư trú”, khiến cả khu phố gần như thức trắng. Trên hồ sơ, đó là hoạt động hành chính đúng quy trình. Nhưng trong cảm nhận của người dân, nó giống một cuộc thị uy hơn là quản lý. Câu hỏi lan nhanh: đây là kiểm tra cư trú, hay là phép thử mức độ phục tùng?
Theo những lời đồn hành lang, các đợt kiểm tra rầm rộ không chỉ để cập nhật dữ liệu. Chúng phát đi thông điệp quyền lực: nhà nước có thể gõ cửa bất cứ lúc nào, với bất kỳ lý do nào, và không cần giải thích nhiều. Khi lực lượng đông đảo xuất hiện ban đêm, ánh đèn pin quét qua từng góc nhà, cảm giác an toàn bị thay bằng bất an kéo dài.
Trong logic của xã hội bị giám sát, trật tự không được xây bằng niềm tin mà bằng sự hiện diện dày đặc của quyền lực. Kiểm tra không cần nghi vấn cụ thể, không cần dấu hiệu vi phạm, chỉ cần mệnh lệnh chung. Người dân không bị kết tội, nhưng cũng không được coi là vô can; họ sống trong trạng thái luôn sẵn sàng bị kiểm tra.
Người dân không sợ pháp luật, họ sợ sự tùy tiện núp bóng pháp luật. Quản lý cư trú nếu vì an ninh cần minh bạch và giải thích rõ ràng. Khi nó trở thành màn phô trương lực lượng, hệ quả chỉ là nỗi sợ và bức xúc. Xã hội yên ổn không đến từ những lần gõ cửa lúc nửa đêm, mà từ cảm giác được tôn trọng.
https://www.facebook.com/share/p/1CwbzMJyom/
