Hà Nội lại phát thông điệp quen thuộc: siết chặt kê khai và kiểm soát tài sản cán bộ. Văn bản lần này gọn gàng hơn, ngôn từ cứng rắn hơn, yêu cầu kê khai nhà đất, tiền mặt, tài khoản nước ngoài, biến động thu nhập. Nghe như một bước tiến. Nhưng với nhiều người dân, đó chỉ là hồi mở màn cho một vở kịch cũ.
Thời ông Trọng, kê khai tài sản từng được coi là mũi nhọn chống tham nhũng. Họp hành rầm rộ, khẩu hiệu dày đặc. Kết quả là những bản kê khai “đẹp như triển lãm” nằm yên trong tủ nội bộ, còn ngoài đời, biệt thự mọc lên, xe sang nối đuôi, con cái quan chức du học, định cư. Không ai bị xử lý vì kê khai gian dối. Không bản kê khai nào được đối chiếu nghiêm túc với thực tế.
Sang thời Tô Lâm, hình thức được làm mới nhưng cơ chế không đổi: cán bộ tự khai, cơ quan chủ quản tự kiểm tra, tự kết luận, tự công khai trong phạm vi nội bộ. Không báo chí độc lập, không kiểm toán xã hội, không quyền tiếp cận thông tin của người dân. Một hệ thống “tự giám sát chính mình” chỉ tạo cảm giác hành động, chứ không tạo trách nhiệm.
Theo logic dư luận, những đợt kê khai rầm rộ chủ yếu để quản lý niềm tin. Khi hình ảnh biệt phủ lan truyền, công văn xuất hiện để trấn an, rồi mọi thứ chìm vào im lặng. Bởi nếu làm nghiêm túc, nhiều tài sản sẽ không thể giải trình hợp pháp và cả cấu trúc quyền lực sẽ bị chạm tới.
Vì thế, từ ông Trọng sang “Anh Rừng”, kê khai tài sản vẫn quay vòng: nói rất hay, làm rất kín. Và những tin đồn về biệt thự, nhà triệu đô đặt ra câu hỏi mang tính biểu tượng: tài sản ấy có thật sự nằm trong tầm ngắm thanh tra, hay chỉ là đạo cụ để vở kịch tiếp tục diễn?
Linh Linh
